Licht meten, hoe doe je dat goed?

0 3 Comments

Heb jij dat ook wel eens? Je vertrouwt op de lichtmeter van je camera, maar tóch krijg je een onder- of overbelichte foto. Wat gaat er mis? Misschien wel de manier waarop jij je camera licht laat meten in een van de automatische standen. Hoog tijd dus om daar meer over te leren!

Hoe je je licht meet stel je zelf in

Licht meten heet ook wel metering. De manier waarop je camera het licht meet kun je zelf instellen. De meeste camera’s hebben drie of vier metering methoden:

De meteringmethoden van Canon camera’s. Let op: andere merken gebruiken andere symbolen, dus raadpleeg eerst de handleiding van jouw camera! Afbeelding: Runner1616 *
  1. Centrum gewogen meting
  2. Spotmeting
  3. Deelmeting
  4. Matrix-, evaluatieve of meervlaksmeting

De camera ziet grijs bij het meten van licht

18% grijs

Het licht dat de lichtmeter meet interpreteert de camera als 18% grijs. Wat je ook voor je lens hebt!

We vinden allemaal dat de camera’s van tegenwoordig zo verschrikkelijk slim zijn, maar hoe de camera licht interpreteert is gek genoeg in al die jaren nooit veranderd. Waar je je lens ook op richt, je camera denkt: “hé kijk nou, 18% grijs!”

18% grijs wordt overigens ook wel middengrijs genoemd. Sommige fotografen gebruiken een zogenaamde grijskaart **, een kaart die helemaal 18% grijs van kleur is. Een superhandig hulpmiddel voor een zuivere lichtmeting in alle omstandigheden!

Want als je het licht zou meten op een wit oppervlak, dan komt dat als 18% grijs op de foto. En als je het licht zou meten op een zwart oppervlak, dan zal dát als 18% grijs op de foto komen.


Met #baasoverjebeeld wil ik bereiken dat jij met meer plezier en zelfvertrouwen gaat fotograferen en daarmee de resultaten behaalt die je graag wilt! En ik hoop dat dit artikel daaraan bijdraagt.

Vind je dit soort informatie zo waardevol dat je die als eerste in je mailbox wilt ontvangen? Abonneer je dan op het gratis #baasoverjebeeld MiniZine!


Testopstelling

Om te laten zien wat de effecten zijn van de verschillende manieren van licht meten heb ik een eenvoudige testopstelling gemaakt van een donker voorwerp in een verder lichte omgeving. Het licht is gewoon daglicht door het raam.

Ik heb de camera in de diafragmavoorkeuzestand gezet. Dit is een semi-automatische stand, waarin de fotograaf het diafragma kiest en de camera door middel van lichtmeting bepaalt welke sluitertijd een juiste belichting zal opleveren.

Als je meer wilt weten over de standen van je camera, lees dan het blog over de Camera Sutra. Daarin staan ze allemaal haarfijn uitgelegd!

Alle opnamen in deze test zijn gemaakt met een ISO-waarde van 400 en een diafragma van f/5.6. Geen van de foto’s is nabewerkt.

Om steeds exact dezelfde foto te kunnen maken, én om beweging vanwege de lange sluitertijden te kunnen maken, heb ik de camera op een stevig statief gezet.

Licht meten via centrum gewogen meting

Bij deze foto is het licht gemeten met de centrum gewogen methode.
Opname met centrum gewogen lichtmeting. Sluitertijd 1/8 seconde.
Weet je trouwens dat je de afbeeldingen in dit blog rechtstreeks kunt pinnen op Pinterest? Ga met je muis over een afbeelding en linksboven verschijnt de bewaarpin. Handig om de link nooit meer kwijt te raken!

Bij de centrum gewogen meting wordt ongeveer 75 tot 80% van het beeld in de meting meegenomen, waarbij het centrum het zwaarst meeweegt.

In deze foto zie je in welk gebied de camera het licht zal meten via de centrum gewogen methode.
In rood het meetgebied bij centrum gewogen meting

Zo krijg je een meting waarin niet alleen het zwart van het onderwerp is meegenomen, maar ook een flink deel van de lichte omgeving.

Licht meten via spotmeting

Bij deze foto is het licht gemeten via spotmeting.
Opname met spotmeting. Sluitertijd 0,6 seconde.

Met spotmeting wordt het resultaat héél anders. De camera meet maar tot ongeveer 3% vanuit het centrum van het beeld:

In deze foto zie je waar de camera het licht zal meten via de spotmeting methode.
In rood het meetgebied bij spotmeting

Dat is hier voornamelijk zwart op de zilverkleurige belettering na. Het resultaat is een hele lichte opname, omdat de camera het donkere meetgebiedje als grijs interpreteert.

Licht meten via deelmeting

Bij deze foto is bij het licht meten gebruik gemaakt van deelmeting.
Opname bij deelmeting. Sluitertijd 0,4 seconde.

Bij deelmeting is het resultaat een tikje donkerder dan bij spotmeting. De camera meet nu ongeveer 8% vanuit het centrum van het beeld:

In deze foto zie je welk deel van de foto de camera gebruikt om licht te meten via deelmeting.
In rood het meetgebied bij deelmeting

In het meetgebied zit nog steeds voornamelijk zwart van het onderwerp, maar ook veel meer zilverkleurige details van het onderwerp. De camera ziet dus iets meer licht dan bij spotmeting.

Licht meten via matrixmeting

Bij deze foto is bij het licht meten gebruik gemaakt van matrixmeting.
Opname bij matrixmeting. Sluitertijd 1/6 seconde.

Deze opname is weer een stuk donkerder en lijkt erg op die met centrum gewogen meting. Bij matrixmeting verdeelt de camera het beeld in 64 vakjes:

In deze foto zie je welk deel van het beeld de camera gebruikt voor het meten van licht via de matrixmeting.
In rood het meetgebied bij matrixmeting

Van elk vakje wordt de lichtmeting in het eindresultaat meegenomen: het hele beeld telt mee.

De verschillen van licht meten bij elkaar

In deze foto zie je de verschillen heel duidelijk bij het meten van licht via de vier methoden van lichtmeting.
Klik op de afbeelding om hem groter te bekijken.

Wat kun je hiermee?

Nou, kijk maar eens rustig naar de vier foto’s. Ze zijn alle vier in dezelfde stand genomen met dezelfde instellingen. Alleen de manier van lichtmeten was anders, zodat de camera er steeds een andere sluitertijd bij heeft gezocht.

Het is duidelijk dat in dit voorbeeld de centrum gewogen meting en de matrixmeting grauwe onderbelichte foto’s opleveren. Bij die meetmethoden speelt in deze situatie de lichte omgeving een te grote rol in de lichtmeting.

Met spotmeting en vooral met deelmeting krijgen we hier zelfs zonder nabewerking al een prima foto. In de nabewerking heb je dan nog veel speelruimte om het beeld te perfectioneren.

Ik heb hier natuurlijk bewust voor een moeilijke situatie gekozen: een klein donker voorwerp in een ruime lichte omgeving. In de meeste situaties zullen de matrixmeting en de centrum gewogen meting prima belichte foto’s opleveren. Die eerste is dan ook de standaardinstelling van veel camera’s.

Conclusies

De meteringmethode is een instelling die vaak vergeten wordt en die je heel veel frustratie kan opleveren. Tenzij je weet wat je ermee kunt!

In het kort, de camera meet bij:

  • spotmeting ongeveer 3% vanuit het midden
  • deelmeting ongeveer 8% vanuit het midden
  • centrum gewogen meting ongeveer 75% vanuit het midden
  • matrixmeting alle delen van het beeld

Let erop dat andere merken soms andere benamingen hebben voor bovenstaande meetmethodes. Dus kijk in de handleiding hoe dat bij jouw camera precies zit!

En tenslotte: het licht meten op een grijskaart zorgt altijd voor een zuivere lichtmeting. Handig om altijd in je fototas te hebben!


Vond je dit waardevol?

Overweeg dan je te abonneren op het gratis #baasoverjebeeld MiniZine. Dan ontvang jij dit soort waardevolle tips als eerste in je mailbox.

SCHIET & GENIET!


*) By Runner1616 – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=26685362

**) Sommige links in dit artikel zijn affiliate links. Die helpen je de weg vinden naar producten waarnaar ik verwijs. Mocht je dat product aanschaffen dan kost dat je niets extra maar ontvangt #baasoverjebeeld van de verkoper een klein percentage van de verkoopprijs.

Categories: