Lens flare, droomwens of nachtmerrie?

0 Comments

Lens flare is een lensfout die ontstaat als je tegen de zon in fotografeert. Maar sommige fotografen zijn er juist op uit om met lens flare wat fijne extra sfeer aan een foto mee te geven.

In dit artikel lees je wat lensflare is, hoe lensflare ontstaat en hoe je het juist wél of juist níet kunt bereiken.

Lens flare: wat is het?

Foto’s met lens flare hebben lichte, gekleurde “vlekken”. Ze hebben niet altijd een vaste vorm, maar soms herken je de bladen van je diafragma erin.

Lens flare: hoe ontstaat het?

Lens flare ontstaat als je tegen de zon in fotografeert en er zonlicht rechtstreeks op het glas van je lens valt. Dat direct invallende zonlicht weerkaatst tussen de verschillende glaselementen van je lens, en die weerkaatsing zie je terug als lens flare op de foto.

Lens flare is weerkaatsing van licht tussen de glaselementen van je lens

De “zonnevlekken” (lens flare wordt ook wel sun flare genoemd) kunnen verschillende kleuren hebben. Die kleuren ontstaan door de coating op het glaswerk van de lens. Daar heb je dus als fotograaf geen invloed op!

Alleen zonlicht?

Zeker niet! Kijk eens naar de afbeelding hieronder. De filmlamp die rechtstreeks op het glas van de lens schijnt veroorzaakt schitterende lichtvlekken.

Een voorbeeld van lens flare veroorzaakt door kunstlicht.

Het glaswerk speelt ook een rol

Duurdere lenzen zijn geoptimaliseerd om lensfouten te voorkomen. Lensfouten zijn meestal vignettering (het beeld wordt donkerder in de hoeken) bij grotere diafragma’s of tonnering (het beeld heeft een bolvormige vervorming aan de randen).

Maar het ontstaan van sun flares hoort daar dus ook bij. Dus over het algemeen kun je stellen dat duurdere lenzen een kleinere kans op sun flare geven. Goedkopere lenzen hebben er dus meer last van.


Vind je dit interessante informatie? Abonneer je dan op het GRATIS MiniZine en ontvang artikelen als deze als eerste in je mail box!

En, als je je nu METEEN abonneert ontvang je direct een GRATIS E-BOOK met voor drie maanden dagelijkse foto-inspiratie. DOEN!

abonneer je op het gratis minizine en ontvang meteen het gratis e-book vol fotografie inspiratie!

Zonnekap?

Veel lenzen worden standaard geleverd met een zonnekap. En die zonnekap helpt inderdaad om te voorkomen dat er direct zonlicht op je lens valt.

Niet in alle gevallen uiteraard. Als de zon te recht van voren in je lens schijnt helpt een zonnekap niets.

Bedenk ook dat telelenzen (lenzen met een grotere brandpuntsafstand) een wat langere zonnekap kunnen hebben vanwege de smalle beeldhoek. Een lange zonnekap blokt uiteraard meer zonlicht.

Groothoeklenzen (lenzen met een korte brandpuntsafstand) hebben juist een hele grote beeldhoek, waardoor de zonnekap vrij kort moet zijn. Zo’n korte zonnekap blokt juist minder zonlicht.

Polarisatiefilter?

Veel fotografen hebben standaard een polarisatiefilter in hun tas. En terecht! Een polarisatiefilter kan heel veel schittering en weerkaatsing van zonlicht wegnemen.

Maar let op: een polarisatiefilter, of welk ander filter dan ook, maakt de kans op lens flares groter. Het is simpelweg een extra glaselement dat het zonlicht kan weerkaatsen naar de andere glaselementen.

Vuil op je lens

Natuurlijk houd je als fotograaf je spullen op en top in conditie en zorg je dat je sensor én je glaswerk steeds schoon zijn. Een simpel lensdoekje spaart je glas en kost nog geen zes euro.

Maar bedenk voor het schoonpoetsen even dat er een verband bestaat tussen vuil op je lens en lens flare: hoe meer vuil op je lens, hoe groter de kans is op lens flare. En dus geldt ook: hoe schoner je lens, hoe kleiner de kans is op lens flare.

Lens flare beïnvloeden

Zoals hierboven al gezegd, op de kleur van die lichtvlekken heb je geen invloed. Maar op de grootte wel!

Hieronder zie je drie keer (ongeveer) dezelfde foto. Nee, het zijn geen hoogstandjes, maar het gaat even om het effect!

Voorbeelden van lens flare bij verschillende diafragma's.
Lens flare bij drie verschillende diafragma-groottes

Ik heb de foto’s gemaakt met een Canon M50 en een eenvoudig kitlensje erop. Goedkoop glaswerk dus 🙂 lens flare verzekerd!

Ik heb expres een situatie gekozen waarbij de achtergrond donker is, zodat het effect beter te zien is.

De eerste foto maakte ik met een vrij groot diafragma: f/4. Je ziet dat dit ook een vrij grote lichtvlek oplevert. Naarmate het diafragma kleiner wordt, hier f/16 en f/29, zie je dat ook de lichtvlekken kleiner worden en bovendien wat scherper afgetekend.

Conclusies

Ik zet alles nog even op een rijtje. Eerst voor de mensen die juist heel graag de sfeer in hun foto’s willen bevorderen met lens flare. Daarna voor de mensen die hun foto’s graag vrij van lens flare willen houden.

En vind je het wat, die heerlijke zonnevlekken? Ik heb schitterende voorbeelden verzameld op mijn Pinterest bord!

Lens flare bevorderen

  • zorg dat je tegen de lichtbron in fotografeert zodat het licht rechtstreeks op je glas schijnt
  • gebruik een goedkope lens
  • gebruik géén zonnekap
  • schroef doorzichtige filters op je lens
  • maak je lens niet schoon

Lens flare voorkomen

  • zorg dat je niet tegen de lichtbron in fotografeert zodat er geen licht rechtstreeks op je glas kan schijnen
  • gebruik een dure lens met een goede coating
  • gebruik altijd een zonnekap
  • gebruik géén polarisatie- of andere doorzichte filters
  • maak je lens goed schoon

Lees ook dit:

>>> Alles over witbalans en kleurtemperatuur

>>> 5 manieren om een onscherpe achtergrond te krijgen

Categories: